Mojtaba Taheri _ مجتبی طاهری

گزاره های علمی، علی الاصول گزاره های دقیق و حساب شده ای هستند که توسط روش های قابل اعتمادی، جمع آوری و صورت بندی شده اند.گاهی مغالطه گران، برای اینکه وانمود کنند که گزاره های آن ها، همانند گزاره های علمی گزاره های دقیق و حساب شده ای هستند؛ سعی می کنند حیطه ی سخن خود را به نحوی دقیق نشان دهند.اینکه کسی سعی کند سخن نادرستی را با دقیق سازی آن، درست وانمود کند؛ مغالطه ی "تدقیق خطا" نام دارد.مثال 1:بی...

تاکید یا استرسی که ما بر روی کلمات میگذاریم بسیاری اوقات میتواند معنای جمله را تغییر دهد. موضوع : آشنایی با مغالطات نوشته شده توسط مجتبی طاهری |۱۳۹۶/۰۵/۳۰ 17:31 ...

خیلی وقت ها ما برای توجیه کارهایمان عللی می آوریم که آن علل یا اصلا علت نیست ولی علت وانمود میشود و یا علت هست اما بخشی از علت است ولی به عنوان کل علت معرفی میشود. مثلا فرض کنید یک امری پنج علت یا عامل داشته باشد اما شما فقط یک علت را بگویید و آن علت را به گونه ای تسری بدهید که گویی آن پدیده نه به خاطر پنج علت بلکه به خاطر همان یک علت رخ داده است.مثال: چون دیشب مهمان داشتیم، نتوانستم درس بخوانم. (...

گزاره های علمی، علی الاصول گزاره های دقیق و حساب شده ای هستند که توسط روش های قابل اعتمادی، جمع آوری و صورت بندی شده اند.گاهی مغالطه گران، برای اینکه وانمود کنند که گزاره های آن ها، همانند گزاره های علمی گزاره های دقیق و حساب شده ای هستند؛ سعی می کنند حیطه ی سخن خود را به نحوی دقیق نشان دهند.اینکه کسی سعی کند سخن نادرستی را با دقیق سازی آن، درست وانمود کند؛ مغالطه ی "تدقیق خطا" نام دارد.مثال 1:بی...

مغالطه ی استدلال از راه هیاهو، سه طریق عمده دارد: 1- توسل به آنچه "پیشینیان" گفته اند. 2- توسل به آنچه "همگان" می گویند. 3- توسل به "مدهای رایج زمانه" شکل صوری سه طریق عمده ی مغالطه ی "استدلال از راه هیاهو" به صورت زیر است: (از قدیم گفته اند که "P") پس: ("P" درست است). (همه می گویند که "Q") پس: ("Q" درست است). (بسیار رایج است که "S") پس: ("S" درست است). مغالطی بودن سه استدلال فوق، به وضوح آشک...

این مغالطه زمانی رخ می دهد که یک شخص، مورد ظلم واقع شدن خود را، دلیلی بر صدق سخنش تلقی کند. شکل صوری مغالطه ی مظلوم نمایی به صورت زیر است:(شخص P می گوید "الف") + (شخص P به دلیل گفتن "الف" مورد ظلم واقع شده است).پس:گزاره ی "الف" صادق است.بایستی دقت کرد که حمله کردن یا مورد حمله قرار گرفتن، ظالم یا مظ...

این مغالطه زمانی رخ می دهد، که به جای بررسی دقیق یک نظریه، و نشان دادن مواضع ضعف و قوت آن نظریه، به نحوی غیر منطقی از آن صرف نظر کرد و آن نظریه را کاذب دانست.شکل صوری مغالطه ی سنگ چنین است:(شخص الف می گوید P) + (می توان به طریقی P را نادیده گرفت) پس: (P کاذب است.)دلیل مغالطی بودن این سنخ از استدلال ...

می گویند روحانیون مسیحی(از پاپ تا یک طلبه ی ساده) در قرون وسطی دارای حق ویژه بودند؛ به این معنا که هرگاه تخلفی مرتکب می شدند نه در دادگاه های عمومی، بلکه در دادگاه ویژه ی روحانیت محاکمه می شدند. دادگاه ویژه ی روحانیت نیز با نظر لطف از اشتباهات و خطاهای ایشان چشم می پوشید. اما اگر آن خطا را یک شخص غی...

این مغالطه زمانی رخ می دهد که شخصی به این دلیل که چیزی را نمی پسندد؛ آن چیز را نادرست یا کاذب تلقی کند.شکل صوری مغالطه ی ذهنی انگاری چنین است:(شخص الف می گوید P) + (من P را نمی پسندم) پس: (P کاذب است)بایستی دقت کرد که پسند یا عدم پسند ما نسبت به چیزی را، نمی توان دلیلی بر صدق و کذب یا درستی و نادرست...

فرض کنید شخص الف، ادعایی را مطرح می کند که این ادعا را می توان T1، نامید.و باز فرض کنید شخص ب، با ادعای T1، مخالف است اما توان رد آن را ندارد. او به جای رد ادعای T1، ادعایی شبیه یا نزدیک به T1 را مطرح می کند(این ادعای شبه T1 را، T2 می نامیم). شخص ب به جای نقد T1، به نقد T2 می پردازد.این تغییر موضع ا...

نام دیگر این مغالطه، "مغالطه ی پروفسورها" ست. زیرا این مغالطه معمولا توسط متخصصان دانشگاهی واقع می شود.[نام این مغالطه الهام گرفته از شعر انگلیسی زیر است:I am the masterOf this collegeWhat I don't knowIsn't knowledge!ترجمه:من که استاد این دبستانمآنچه دانستنی ست، می دانمهر چه در فهم من نمی آیدنام دان...

می گویند گالیله، پس از اینکه تئوری خود، درباره ی حرکت زمین را بیان کرد؛ کشیش ها او را به دادگاهی فراخواندند تا اعتراف کند که تئوریش اشتباه است. و گالیله برای رها شدن از شر کشیش ها، اقرار کرد که اشتباه کرده است و زمین حرکت نمی کند!فی الواقع کشیش ها چنین می پنداشتند که اگر گالیله را مجبور کنند، که به ...

(tu quoque fallacy):این مغالطه زمانی رخ می دهد، که عدم التزام عملی یک شخص به گزاره ای که بیان می کند را، دلیلی بر کذب آن گزاره تلقی کنیم.شکل صوری مغالطه ی"عدم التزام" چنین است:(شخص الف می گوید: ``P``)+( شخص الف، مطابق با ``P`` رفتار نمی کند) پس:( ``P`` کاذب است)دلیل مغالطی بودن این سنخ از استدلال ا...

حتما زیاد شنیده اید که قرآن، کروی بودن زمین را پیش از نظریات نجوم جدید در آیه ی "رب المشرقین و رب المغربین" اعلام کرده. یا نظریه ی خورشید مرکزی، دو سه هزار سال قبل، در آثار هیپارخوس بیان شده است.علی الخصوص با اوج گرفتن علم جدید، بسیاری از دینداران - اعم از مسلمان و مسیحی و یهودی- سعی کردند با تفسیر ...

این مغالطه وقتی رخ می دهد که شخص A، نظر یا عقیده ای را مطرح ساخته و برای دفاع از آن نظر یا عقیده، استدلال هایش را بیان کند و سپس برای روشن تر شدن بحث، مثال یا مثال هایی را ذکر می کند. اما شخص B، برای نقد نظر شخص A، به جای پرداختن به استدلال های شخص A، به زیر سوال بردن مثال های او اهتمام ورزد.مثال:شخ...

این مغالطه زمانی رخ می دهد که از باور اکثریت به صادق بودن یا کاذب بودن یک گزاره، به صدق یا کذب آن گزاره حکم کنیم.شکل صوری این مغالطه چنین است:اکثریت باور دارند که P پس P صادق است.اکثریت باور ندارند که P پس P کاذب است.مثال 1:آخرین نظرسنجی های جهانی نشان می دهد که اکثریت مردم جهان به وجود خدا باور ندا...

این مغالطه زمانی رخ می دهد که به جای نقد آن چه یک شخص می گوید؛ به شخصیت آن فرد حمله کنیم و از اینکه شخصیت او برای ما پذیرفته شده نیست یا رفتاری انجام دارد که برای ما مورد پسند نمی باشد؛ به کاذب بودن سخن او حکم کنیم.شکل صوری این مغالطه چنین است:( شخص A می گوید P) + ( شخص A، انسان بدی است ) پس: (P کاذ...

نظریه های علمی، فلسفی، اجتماعی و سیاسی در طی زمان آزموده می شوند. اگر این نظریه ها از آزمون های مختلف سر بلند بیرون نیامدند؛ یا بایستی جرح و تعدیل گردند یا به کناری نهاده شوند.در آزمودن یک نظریه بایستی سه عنصر مهم را از هم جدا کرد:1. اصول اساسی نظریه2. تعابیر مختلف از اصول اساسی نظریه3. عاملان و ابز...

این مغالطه زمانی رخ می دهد که دلیل صدق یک گزاره را خوبی اخلاقی و مقبول بودن شخص گوینده بدانیم.شکل صوری این مغالطه چنین است:(شخص A می گوید P ) + (شخص A انسان خوبی است) پس: (P صادق است)این شکل استدلال مغالطه آمیز است؛ زیرا صدق و کذب گزاره به گوینده واحوال او و خواستگاه سیاسی، اجتماعی و سیاسی و اقتصادی...

داشتن آرمان و آرزو، و نیز امید برای دستیابی به آن ها، می تواند برای سلامت هر فرد و هر جامعه ای مفید باشد؛ به شرط آن که آرمان و آرزو، با واقعیت هماهنگ بوده و صرفا یک خیال پردازی کودکانه نباشند.مغالطه ی آرزو اندیشی، زمانی رخ می دهد که شخص به جای توسل به واقعیت های موجود، صرفا بر اساس آرزوهای خود به پب...